Page 53 - Liselerde Bilim Uygulamaları

Ordu Fen Lisesi

Ordu Fen Lisesi öğrencileri Su Naz Başköy, Ru-
meysa Gül Meral ve Deniz Gülsüm Akdaş, güneş
enerjisi başlığı altında fiziksel temellerden uygula-
malı sistemlere detaylı bir sunum gerçekleştirdi.

Su Naz Başköy, güneş enerjisinin temelinde yatan
fiziksel süreci açıklayarak “Güneş enerjisinin kayna-
ğı, güneşin çekirdeğinde gerçekleşen nükleer füzyon
tepkimeleridir; bu tepkimeler sonucunda ortaya çı-
kan ışınım enerjisi, uzaya yayılır ve bir kısmı dün-
yaya ulaşır” ifadesini kullandı. Dünya atmosferinin
dışında bir metrekareye düşen ortalama güneş ener-
jisinin 1.361 watt civarında olduğunu, atmosferin et-
kisiyle bu değerin yeryüzüne ulaştığında azaldığını
belirten Başköy, bu ışınımın farklı sistemlerle enerji-
ye dönüştürülebileceğini vurguladı.
Ayrıca sistemlerde kullanılan invertörlerin, doğ-
Rumeysa Gül Meral, fotovoltaik sistemlerin tek- ru akımı alternatif akıma çevirerek elektrik şebeke-
nik yapısını anlattı. Silikon temelli yarı iletken hüc- sine entegrasyonu sağladığını da ekledi.
relerin yapısını açıklarken, “Fotovoltaik hücreler,
güneşten gelen fotonların yarı iletken yüzeydeki Deniz Gülsüm Akdaş, güneş enerjisinin termal
elektronları harekete geçirmesiyle elektrik üretir; bu, kullanım alanlarını ve bu alandaki sistemleri detay-
doğrudan doğruya bir enerji dönüşümüdür” ifade- landırdı. “Termal sistemlerde amaç elektrik üretmek
sini kullandı. Meral, hücrelerin seri ve paralel bağ- değil, güneş ışığını doğrudan ısıya çevirmektir” di-
lanarak panel haline getirildiğini, panellerin perfor- yen Akdaş, özellikle düzlemsel kolektörler ve vakum
mansının ise sıcaklık, ışınım açısı, malzeme kalitesi tüplü kolektörlerin sıcak su ihtiyacında kullanıldığı-
ve panel tipi gibi etkenlere bağlı olarak değiştiğini nı belirtti. Daha yüksek sıcaklıklarda çalışan sistem-
belirtti. Kullanılan teknolojilere dair yaptığı açık- lerde ise ışığın aynalarla odaklanarak tek bir nokta-
lamada, “Monokristal hücreler yüksek verim sunar da toplandığı yoğunlaştırıcı sistemler kullanıldığını
ama maliyetlidir; polikristal hücreler daha uygun fi- anlattı. Bu teknolojilere CSP (Concentrated Solar
yatlıdır ancak verimi biraz daha düşüktür; ince film Power) adı verildiğini açıklayan Akdaş, “CSP sant-
teknolojisi ise taşınabilirlik avantajı sunsa da daha rallerinde üretilen ısı buhar türbinlerine yönlendiri-
düşük verime sahiptir” ifadesine yer verdi. lerek elektrik üretimi sağlanır ve bu sistemler, erimiş
tuz gibi termal enerji depolama yön-
temleriyle desteklenerek gün batımın-
dan sonra da enerji sağlamaya devam
edebilir” dedi.

Türkiye’nin güneşlenme süresi ve
coğrafi avantajlarının da değerlendi-
rildiği bölümde, Rumeysa Gül Meral,
“Türkiye’de yıllık ortalama güneş-
lenme süresi 2.700 saat civarındadır;
bu, özellikle çatılarda lisanssız üretim
uygulamaları açısından büyük bir po-
tansiyel demektir” diyerek uygula-
malı yatırımların önemine değindi.

TEMMUZ 2025 ORDU 53