Page 83 - Liselerde Bilim Uygulamaları

Tarih boyunca yüzlerce medeniyete beşiklik et- Anadolu’nun çeşitli yerlerinde ortaya çıkan kaya ya-
miş olan Anadolu; üç tarafının denizlerle çevrili ol- zıtları bu tezi doğrular mahiyettedir. Yani çok eski
ması, Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları arasında köprü zamanlardan itibaren Anadolu’da Türk varlığı artık
olması, verimli tarım arazileri, iklimi ve doğasıyla kabul edilen bir gerçektir. Ancak biz 1071 in hemen
insanları, devletleri hep kendine çeken bir cazibe öncesi ve sonrasını size anlatmaya çalışacağız. Çün-
merkezi olmuştur. Bu yüzden kadim zamanlardan kü yoğunluk, süreklilik ve günümüze bakan sonuçla-
itibaren sürekli istilaya ve yağmaya maruz kalmıştır. rı itibariyle Anadolu’ya Türk göçleri ve Anadolu’nun
Uğruna nice savaşlar yapılan, uğrunda nice devletle- İslamlaşması, Türkleşmesi bugünkü halini almasının
rin kurulup yıkıldığı bu topaklar kimine gülzar olur- başlangıcı Selçuklular yani Oğuz Türkleridir.
ken kimine ise mezar olmuştur. Bugün Anadolu de-
diğimiz, şehitlerimizin emaneti olarak gördüğümüz, Tarihte Türklerin Anayurdu, ata yurdu Türkistan
ırmağının akışına kurban olduğumuz Anadolu yani yani orta Asya’dır. Bilinen ilk Türk devleti Asya Hun-
Türkün yurdu olan bu topraklar aslında tarih boyun- ları, Göktürkler, Uygurlar gibi büyük Türk devletleri
ca hep bir mücadelenin, doğu – batı çatışmasının ve burada kurulmuştur. Fakat iklimin değişmesi, Ku-
kaynaşmasının mekânı olmuştur. Bu mücadele de raklık, hayvan hastalıkları, nüfusun artması, boylar
onlarca medeniyet iz bırakmıştır bu topraklara. arası iç mücadele, Çin baskısı ve “cihan hâkimiyeti
mefkûresi” gibi nedenlerle Türkler Göç etmeye baş-
Fakat Türklerin bıraktığı iz diğerlerine göre daha lamışlardır. Diğer nedenler olmasaydı da Türkler
farklı olmuştur. Çünkü şairin de dediği gibi Türk- yine de göç ederlerdi Çünkü Orhun abidelerinde de
lerin Anadolu’ya olan sevdası başkadır. Biz gelin- yazdığı gibi; “Yukarıda mavi gök ve aşağıda yağız yer
ce yaşanan baharlar bile başkadır. Çünkü Türkler, yaratıldığında, ikisi arasında insanoğlu yaratılmış.
Persler, Makedonyalılar, Romalılar gibi bakmadılar İnsanoğlunun üzerine ecdadım Bumin Kağan, İste-
bu topraklara. Onlar stratejik baktılar kalabalık or- mi Kağan oturmuş. Oturarak Türk milletinin ilini
dularını doyuracak bir tahıl ambarı olarak gördüler töresini tutuvermiş, düzenleyivermiş.” Yani Türkler-
Anadolu’yu veya zenginliklerine zenginlik katacak- de yeryüzü ve insanoğlu yönetilmesi için Türk ha-
ları bir ticaret yolu olarak baktılar. Kendi dinlerini, kanına verilmiştir. Güneşin doğduğu yerden battı-
mezheplerini yaymak için kullandılar Anadolu halk- ğı yere kadar tüm dünyayı fethetmek ve yönetmek
larını. Bu açıdan bakarsak büyük emperyal güçler Türk olmanın gereğidir. İslamiyet’in Cihat anlayışıy-
için Anadolu bir yağma sömürge coğrafyası, halkı la birleşerek daha da güçlenen bu ideal Allah’ın adını
ise asker ve vergi kaynağı olarak görüldü asırlarca. ve dinini yayma, insanları adaletle yönetme politi-
kasına dönüşerek Ötüken’den Viyana’ya, Altaylardan
Türklerin Anadolu’ya gelmesiyle bu hikâye de- Adriyatik’e uzanan uzun yolculuğun parolası olmuş-
ğişmeye başladı. Çünkü atalarımız buralara yağma, tur. Yani sırf bu parola için bile Türkler göç ederler-
talan, ganimet için değil buraları yurt tutmak vatan di. Bu durumu bir Yörük atasözü çok güzel özetliyor;
yapmak için geldiler. Yıkmak, bozmak için değil “Türkün kaderi göçmektir.”
imar etmek, ihya etmek, iskân edinmek için geldiler.
Bizans’ın bitmek tükenmek bilmeyen iç kargaşalık- Türk Göçlerinin Başlıca Rotaları Ve Durakları
ları ve ağır vergileri altında ezilmiş, unutulmuş Ana-
dolu köylüsünü kalkındırmaya ona insan olduğu- Bering boğazı üzerinden Amerika kıtasına
nu hatırlatmaya, insanca muamele etmeye geldiler. bile göçen Türkler; dünyanın hemen hemen her tara-
Çünkü Türkler yönettikleri toprakları ve insanları fına göç etmiş olsalar da Türklerin asıl büyük göçleri
Gök Tengri’nin emaneti olarak görmüşlerdir. İslami- iki yol üzerinden doğudan batıya doğru gerçekleş-
yet’in kabulü ile bu inanç daha da güçlenmiş “halka miştir. Birinci göç yolu Hazar Denizi ve Karadeniz’in
hizmet hakka hizmettir” anlayışına ulaşmıştır. Şeyh kuzeyinden Avrupa içlerine doğru gerçekleşmiştir.
Edebali’nin “insanı yaşat ki devlet yaşasın” ilkesinde Asya Hun Devletinin dağılmasından sonra başlayan
olduğu gibi devletin temeli insan olmuştur ve insan bu göçler Avrupa’da “Kavimler Göçü ”nü (375) baş-
Allah’ın sultana bir emaneti olarak görülmüştür. latmış bunun sonucunda Roma İmparatorluğu önce
ikiye ayrılmış (395) sonra Batı Roma yıkılmıştır.
Aslında Türkler Anadolu’ya 1071 de gelmediler (476) İlk Çağı kapatıp Orta Çağı başlatan bu ilk Türk
zaten hep buradaydılar belki Orta Asya’ya bile bu- göçleri sonucunda Avrupa’da Avrupa Hunları, Avar-
radan gittiler diyen tarihçilerimizin sayısı hiç de az lar, Macarlar, Bulgarlar gibi büyük Türk devletleri
değildir. Yapılan arkeolojik kazılarda bulunanlar, kurulmuş Türk kültürü Avrupa’ya hakim olmuştur.

TEMMUZ 2025 ORDU 83